مالکیت ، عقود و قرارداد ها | قراردادها | اختیار فسخ قراردادها

همه چیز در رابطه با انواع خیارات فسخ قرارداد - بخش چهل و دوم بیان وجود اختیار برای طرف متضرر از تبعض معامله -همراه با فایل صوتی

از جمله مواردی که در خیار تبعض صفقه لازم به ذکر است این است که خیار تبعض صفقه برای جلوگیری از ورود ضرری است که در نتیجه ی تجزیه ی معامله به طرف قرارداد میرسد.ماده 443 قانون مدنی در این خصوص بیان میدارد که ،تبعض صفقه وقتی موجب خیار است که مشتری در حین معامله عالم به آن نباشد ولی در هر حال ثمن تقسیط می‌شود.نکته ی دیگر اینکه خیار تبعض صفقه فقط در معاملات معوض محقق میشود

وجود اختیار برای طرف متضرر از تبعض معامله:

طرفی که اجرای قرارداد به ضرر او ناقص مانده و تجزیه به دو قسمت صحیح و باطل شده است ،میتواند بخش صحیح معامله را یا فسخ کند تا تمام معامله برهم خورد یا قسمت صحیح را امضا کند ـ خیارش را ساقط کند ـ و بخشی از عوض را که در برابر قسمت باطل شده ی عقد قرار گرفته بازستاند .

اما اگر قسمت صحیح را فسخ کند ،دیگر چیزی از عقد باقی نمی ماند و وضع اقتصادی دو طرف به حال نخستین باز میگردد . به عنوان مثال اگر خریدار ملکی بعد از معامله متوجه شود که نیمی از مورد معامله متعلق به فروشنده نمیباشد بلکه ملک شخص ثالث است،بخش صحیح عقد را به استناد خیار تبعض صفقه فسخ کند ،باید مبیع را بازگرداند و تمام بهای آن را پس بگیرد و هرگاه مبیع یا ثمن پرداخت نشده باشد پس از فسخ معامله ،هیچ یک از طرفین نمیتوانند مطالبه کنند .

اما اگر خریدار قسمت صحیح معامله را فسخ نکند ،معامله در آن قسمت صحیح باقی میماند .در بخشی از قرارداد که باطل یا منفسخ شده است ،اثری در ایجاد تملک ندارد ،در نتیجه میزان ثمنی که در مقابل آن قسمت باطل شده قرار گرفته ،باید مسترد شود خواه خریدار اگاه به بطلان آن بخش از معامله بوده باشد یا مطلع نباشد ،به همین دلیل است که ماده 443 قانون مدنی در قسمت پایانی مقرر میدارد:

در هر حال ثمن تقسیط می شود.

همه چیز در رابطه با انواع خیارات فسخ قرارداد - بخش چهل و دوم بیان وجود اختیار برای طرف متضرر از تبعض معامله -همراه با فایل صوتی


پس بطور خلاصه دو حالت وجود دارد:

الف.خریدار عالم به وجود سبب بطلان یا انفساخ قسمتی از عقد در هنگام عقد نمیباشد :

در این صورت میتواند قسمت صحیح را نیز فسخ کند و کل ثمن را استرداد کند یا بخش صحیح را به حال خود باقی گذارد و فقط قسمتی از ثمن را که در مقابل مبیع که باطل یا منفسخ شده است استرداد کند.

ب.خریدار عالم به وجود سبب بطلان یا انفساخ قسمتی از عقد در هنگام عقد میباشد :

حق فسخ ندارد و فقط آن قسمت از ثمن را که در برابر مبیع باطل شده یا منفسخ شده قرار میگیرد را میتواند استرداد کند.

نحوه ی تقسیط ثمن تابع قاعده ی محاسبه ی ارش در خیار عیب است .

ماده 442 قانون مدنی در این زمینه مقرر میدارد که :

در مورد تبعض صفقه قسمتی از ثمن که باید به مشتری برگردد به طریق ذیل حساب می شود:

آن قسمت از مبیع که به ملکیت مشتری قرار گرفته منفرداً قیمت می شود و هر نسبتی که بین قیمت مزبور و قیمتی که مجموع مبیع در حال اجتماع دارد پیدا شود به همان نسبت از ثمن را بایع نگاه داشته و بقیه را باید به مشتری رد نماید




نظرات کاربران


حبیب شاهرودی -  19 فروردین 1399
عالی بود فقط ازشما یه سئوال داشتم نسبت به قسمت معامله باطل پیشه تقاضای خسارت نمود

تیم محتوای احقاق -  19 فروردین 1399

سلام ممنون از اظهار لطفتون ....اگر خسارات وارده مبتنی بر تقصیر طرف مقابل بوده و سایر شرایط مسئولیت مدنی فراهم باشد، بنابر قاعده تسبیب امکان محکومیت وی وجود دارد.


درباره ما تماس با ما همکاری با ما
logo-samandehi