مالکیت ، عقود و قرارداد ها | قراردادها | اختیار فسخ قراردادها

همه چیز در رابطه با انواع خیارات فسخ قرارداد - بخش بیست وچهارم تقسیم بندی عقود و آیا خیار غبن در این عقود راه پیدا میکند یا خیر؟بیان انواع غبن -همراه با فایل صوتی

در پست قبل دانستیم که غبن عبارتست از زیانی که به هنگام معامله ، در نتیجه نابرابری اشکار «فاحش» بین انچه که باید پرداخته یا انجام شود و پول یا مالی که در برابر آن دریافت میگردد به طرفی که اگاهی ندارد ،وارد میشود.خیار غبن،تنها در عقود معوض که دو ارزش متقابل که با هم مبادله میشوند راه می یابد.زمانیکه کسی مالی را به دیگری هبه میکند این بخشش خواست خود واهب بوده و بنابراین هیچ یک از طرفین نمیتوانند ادعای غبن کنند.ادعای غبن در قراردادهای رایگان بدون تردید ممکن نمیباشد ،چون بخشش صرف و محض میباشد.

در عقود معوض هم اگر مبنا بر مسامحه باشد ،در حکم عقدی است که غبن در آن ساقط شده است .قانون مدنی این قاعده را در عقد صلح بیان کرده است . ماده 761 قانون مدنی بیان میدارد که : صلحی که در مورد تنازع یا مبنی بر تسامح باشد قاطع بین طرفین است و هیچ یک نمی تواند آن را فسخ کند اگر چه به ادعای غبن باشد مگر در صورت تخلف شرط با اشتراط خیار.

لزومی ندارد که عقد تملیکی باشد مانند بیع ،در عقد عهدی نیز ارزش بین دو عوض باید متعادل باشد . پس اگر کارگری ملتزم شود که در برابر دستمزدمعین زمینی رابکند یا چاهی را حفر کند ،اگر د ستمزد متناسب با میزان کار نباشد ،میتواند ادعای غبن کند .

تقسیم بندی عقود :

الف: عقود رایگان :غبن در آنها راه ندارد

ب:عقود رایگان با شرط عوض: غبن در انها راه ندارد

ج:عقود معوض مسامحه ای :غبن در انها راه ندارد مثل صلح مبتنی بر تسامح

د:عقود معوض:غبن وجود دارد

2.لزوم نابرابری فاحش بین دو مورد معامله ،چنانکه تعادل اقتصادی قرار داد به هم بخورد.

همه چیز در رابطه با انواع خیارات فسخ قرارداد - بخش بیست وچهارم تقسیم بندی عقود و آیا خیار غبن در این عقود راه پیدا میکند یا خیر؟بیان انواع غبن -همراه با فایل صوتی


به عبارت دیگر غبن باید فاحش باشد یعنی بیش از اندازه ای که عرفا قابل تحمل است .مثلا اگر کسی مالی را که یکصد هزار ریال بخرد این مقدار غبن عرفا قابل مسامحه است و خیار فسخ برای خریدار ایجاد نمیکند ،ولی اگر مال صد هزار ریالی را به قیمت دویست هزار ریال خریده باشد ،این غبن فاحش است و به مشتری اختیار فسخ میدهد .همین طور است که فروشنده بدون اطلاع از قیمت واقعی مال خود ،آن را به قیمت کمتری بفروشد و تفاوت قیمت عرفا غیر قابل مسامحه و فاحش محسوب شود .

غبن دو نوع است فاحش و غیر فاحش و البته گاهی قسم دیگری که غبن اَفحَش باشد را هم به این تقسیم اضافه می کنند:

1.غبن غیر فاحش: در صورتیکه غبن عرفاً قابل مسامحه باشد غبن غیر فاحش است این ملاکی است که در قانون مدنی در ماده417 پیش بینی شده است : غبن در صورتی فاحش است که عرفاً قابل مسامحه نباشد البته برای تشخیص اینکه چه مقداری در عرف قابل مسامحه است همیشه ممکن است اختلاف پیش بیاید این نوع از غبن خیار را بوجود نمی آورد.




نظرات کاربران


درباره ما تماس با ما همکاری با ما
logo-samandehi