مالکیت ، عقود و قرارداد ها | قراردادها | اختیار فسخ قراردادها

همه چیز در رابطه با انواع خیارات فسخ قرارداد - بخش بیست و پنجم بیان سایر انواع غبن و مفهوم تسامح -همراه با فایل صوتی

در عقود معوض هم اگر مبنا بر مسامحه باشد ،در حکم عقدی است که غبن در آن ساقط شده است . ماده 761 قانون مدنی بیان میدارد که : صلحی که در مورد تنازع یا مبنی بر تسامح باشد قاطع بین طرفین است و هیچ یک نمی‌تواند آن را فسخ کند اگر چه به ادعای غبن باشد‌مگر در صورت تخلف شرط با اشتراط خیار. تقسیم بندی عقود: الف: عقود رایگان :غبن در آنها راه ندارد. ب:عقود رایگان با شرط عوض: غبن در انها راه ندارد. ج:عقود معوض مسامحه ای :غبن در انها راه ندارد «مثل صلح مبتنی بر تسامح».در عقود معوض غبن وجود دارد. غبن دو نوع است فاحش و غير فاحش و البته گاهي قسم ديگري که غبن اَفحَش باشد را هم به اين تقسيم اضافه مي کنند .در صورتيکه غبن عرفاً قابل مسامحه باشد غبن غير فاحش است اين ملاکي است که در قانون مدني در ماده417 پيش بيني شده است.

2.غبن فاحش: همانطوریکه از بیان قبل هم مشخص می شود غبن در صورتی فاحش است که عرفاً قابل مسامحه نباشد و البته همان اشکال قبلی در اینجا هم پابرجا است که ملاک تشخیص عرف چه است ؟ملاک ایجاد خیار فسخ وجود غبن فاحش است و معیار اساسی در فاحش بودن غبن همانطور که در ماده 417 اصلاحی قانون مدنی ذکر شده است عدم تعادل ارزش تاحدی که از نظر عرف قابل مسامحه و چشم پوشی نباشد . توضیح آنکه ممکن است ارزش واقعی مال مورد معامله با آنچه که در عقد مورد توافق طرفین قرارگرفته است متفاوت باشد ولی صرف وجود تفاوت موجب ایجاد خیار فسخ نمی شود بلکه اگر تفاوت موجود به حدی باشد که عرف آن را موجب ضررفاحش طرف عقد تلقی نماید حق فسخ برای زیان دیده ایجاد می شود.

ملاک فاحش بودن غبن در ماده 417 قانون مدنی قبل از اصلاح سال 1361 اینگونه بیان شده بود که : اگر غبن به مقدار خمس قیمت یا بیشتر باشد فاحش است و در کمتر از مقدار مزبور غبن در صورتی فاحش است که عرفاً قابل مسامحه نباشد.

پس از اصلاح مطابق قانون اصلاح موادی از قانون مدنی مصوب1370،این ماده به این صورت تغییر یافت: غبن در صورتی فاحش است که عرفا قابل مسامحه نباشد . به نظر می رسد اصلاح فوق منطقی بوده چراکه اگر ملاک کلی رجوع به عرف باشد تعیین میزان قطعی در قانون ضرورت ندارد به علاوه اگر تعیین فاحش بودن غبن به عرف واگذار گردد می توان در موارد مختلف با توجه به مقتضیات و شرایط گوناگون آن را مشخص نمود.

همه چیز در رابطه با انواع خیارات فسخ قرارداد - بخش بیست و پنجم بیان سایر انواع غبن و مفهوم تسامح -همراه با فایل صوتی


امروز دادگاه ها مسئله غبن فاحش را به کارشناس و خُبره ارجاع می دهند ضمناً اضافه می نماید که ملاک غبن فاحش قیمت مبیع در هنگام عقد است.

غبن فاحش، بر اساس قانون مدنی شرایط خاصی ندارد اما در صورتی که صاحب مال ادعا به فاحش بودن غبن داشته باشد، پس از دادرسی قضات و جوانب قرارداد فاحش بودن آن به توافق خواهد رسید.

در واقع برای تشخیص میزان غبن و ضرر در معامله ، شرایط قرارداد باید بررسی و در نظر گرفته شود.

غبن افحش : غبن افحش به صورتی اطلاق می شود که بیشتر از غبن فاحش و تفاوت به وضوح وروشنی مشاهده شود با این وجود در تقسیمات متعارف و معمول کتابهای حقوقی کمتر از غبن اَفحَش ذکری به میان آمده است.

مفهوم تسامح:مفهوم تسامح در عقود مختلف متفاوت است. مثلا در عقد فروش یک تخته فرش ،ده درصد تفاوت قیمت ممکن است فاحش نباشد و قابل مسامحه باشد ،ولی در معامله یک دستبند طلا میزان ده درصد تفاوت قیمت فاحش بشمار می اید .




نظرات کاربران


درباره ما تماس با ما همکاری با ما
logo-samandehi