در این پست به بررسی آخرین مورد از این جراحات یعنی جراحت دامغه و همچنین نکات بیان شده در تبصره ماده 709 قانون مجازات اسلامی خواهیم پرداخت.
قانون مجازات اسلامی در ماده 709 بند 8 به طور مطلق دیه مأمومه را یک سوم دیه کامل ولی بر مبنای شتر سی و سه شتر تعیین کرده است. حالا اگر جانی در زمان انتخاب نوع دیه مأمومه شتر را برگزیند باید 33 شتر معادل 33 درصد دیه کامل را بپردازد، ولی اگر غیر شتر را برگزیند باید معادل درصد دیه کامل بپردازد.
خ- دامغه: صدمه یا جراحتی كه كیسه مغز را پاره كند، كه علاوه بر دیه مأمومه، موجب ارش پاره شدن كیسه مغز نیز می باشد. دامغه از دماغ به معنای مغز گرفته شده است و دامغه به جراحتی گویند که کیسه مغز را پاره کند و به مغز برسد. در واقع دامغه مرحله پیشرفته مأمومه است؛ زیرا در جراحت مأمومه استخوان جمجمه می شکند و جرح تا کیسه مغز می رسد، ولی کیسه پاره نمی شود؛ ولی در جراحت دامغه پس از شکسته شدن جمجمه، جراحت به پرده مغز سرایت می کند و آن را پاره می کند.
با توجه به این که در شرع برای پاره شدن مغز دیه خاصی پیش بینی نشده باید برای آن ارش تعیین شود. به همین جهت در بند 9 ماده 709 قانون مجازات اسلامی تصریح شده غیر از ثلث دیه کامل (دیه مأمومه) ارش بر آن افزوده می شود. بعضی از نویسندگان، دامغه را جراحاتی دانسته اند که از پرده های مغز گذشته و باعث خونریزی یا تخریب نسج مغز شود که دیه آن همان دیه مأمومه است، ولی ارش بر آن افزوده می شود.
ناگفته نماند صدمه به نسوج مغزی ممکن است عوارض مختلفی را مانند از بین رفتن شنوایی، بینایی و به دنبال داشته باشد و چنان چه مجنی علیه بر اثر صدمه وارد شده به نسوج مغزی فوت نکند. برحسب نوع عارضه ای که ایجاد می شود به آن دیه و ارش جداگانه تعلق خواهد گرفت و ارشی که در قانون مجازات اسلامی (بند 9 ماده 709) برای جراحت دامغه علاوه بر ثلث دیه لحاظ شده صرفاً مربوط به پارگی مغز است و شامل عوارض مذکور نخواهد بود. همچنین اگر جنایتی باعث ضربه مغزی شود ولی با جرح شکاف پوست سر و شکستگی جمجمه همراه نباشد از مصادیق مأمومه نیست و چون دیه خاصی در شرع و قانون برای آن پیش بینی نشده ارش منظور می شود.
تبصره 1 - جراحات گوش، بینی، لب، زبان و داخل دهان، در غیر مواردی كه برای آن دیه معین شده است، در حكم جراحات سر و صورت است.
تبصره 2 - ملاك دیه در جراحت های مذكور، مقدار نفوذ جراحت بوده و طول و عرض آن تأثیری در میزان دیه ندارد.
نظرات کاربران