مقصود از مجازاتهای اصلی چیست؟بخش اول

در قوانین کیفری ما ، مجازاتها به سه دسته ی کلی و اصلی تقسیم می شوند که هر یک از این تقسیم بندیها در دل خود مشمول قسمت های متفاوتی میشوند. یکی از این تقسیم بندیهای مهم در حقوق کیفری کشور ما ، مجازاتهای اصلی است که وفق ماده 14 قانون مجازات اسلامی مجازاتهای اصلی ، خود به چهار دسته ی مهم دیگر تقسیم میشوند. در این پست به بررسی مفهوم مجازاتهای اصلی و تقسیمات آن خواهیم پرداخت.

یکی از مهمترین اصول قوانین کیفری مدرن، اصل قانونی بودن جرم و مجازات است. این اصل دلالت بر آن دارد که هیچ عملی مجازات نشود مگر آن که در قانون واضحاً بعنوان عمل مجرمانه تصریح و مجازات آن مشخص شده باشد .

درقوانین ما تعریف مشخصی از مجازات نیامده است فلذا در اینجا لازم است به تعریفی درباره مجازات بپردازیم.

مجازات یا کیفر به معنای اینست که اگر کسی عمل خلاف اخلاق عمومی یا عرف و عادت آن جامعه یا خلاف قانون انجام دهد چون آن عمل بد است پس باید عقوبت و پاداش آن عمل را ببیند یعنی تنبیه شود و یا مجازات شود تا هم خود و هم دیگران متنبه شوند و دیگر آن عمل را انجام ندهند یعنی باید مشقت آن عمل را بچشد و متوجه شود نتیجه آن عمل بد یا اشتباه چیست و درس عبرتی برای وی و سایرین گردد. حال در قانون به ازای هر عمل بد و خلاف که قانونگذار بیان کرده چه امری بد و خلاف است تنبیهی هم برای آن بیان کرده است.هدف از تعیینمجازات هم همین است که افراد جامعه بدانند که اگر اعمال آنها جان و مال دیگران را به مخاطره اندازد ، اقدامات آنها بی جواب نخواهند ماند

مجازات ها در قوانین ایران به سه دسته ی کلی زیر تقسیم می شوند :

1.مجازات اصلی

2.مجازات تبعی

3.مجازات تکمیلی

مقصود از مجازاتهای اصلی چیست؟بخش اول


مجازات اصلی

مجازاتی است که به طور خاص و مشخص در قانون برای هر جرم مشخص شده است . در قانون ،مجازات اصلی وفق ماده 14 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 92 خود به چهار دسته تقسیم می شوند :

1.حد 2.قصاص 3. دیه 4.تعزیر

1- مجازات حد

حدود و مجازاتهای حدی بعنوان یکی از مهمترین مباحث در فقه و حقوق کیفری ایران است زیرا حد به عنوان یک مجازات کیفری که در قانون مجازات اسلامی از آن یاد شده است و برگرفته از فقه اسلامی ، آیات قران ، روایات و سیره پیامبران و ائمه است . بنابراین با سایر مجازاتها که قانونگذار خودش با توجه به جرم ، شرایط آن و عرف جامعه به تبیین آنها می پردازد متفاوت است.

در شرع مقدس اسلام برای برخی از اعمال گناه ،مجازات تعیین شده است که به آنها،مجازات حدی گفته میشود.

در بند الف ماده 14 وماده 15 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 92 حد، بدینگونه تعریف شده است:

حد ،مجازاتی است که موجب نوع، میزان و کیفیت اجرای آن در شرع مقدس اسلام ، تعیین شده است.

قانونگذار نوع و میزان مجازات حدی را از قران اقتباس کرده است و مقدار و نوع آن به همان ترتیبی است که در این کتاب الهی ذکر شده است . بنابراین قاضی هم نمی تواند کیفیت ، نوع و میزان حدود را تغییر دهد یا مجازات حدی را کمتر کند و یا به طور کلی از آن صرف نظر کند.همچنین طبق ماده ی219 قانون مجازات اسلامی :دادگاه نمیتواند كیفیت، نوع و میزان حدود شرعی را تغییر یا مجازات را تقلیل دهد یا تبدیل یا ساقط نماید. این مجازاتها تنها از طریق توبه و عفو به كیفیت مقرر در این قانون قابل سقوط، تقلیل یا تبدیل است.

ماده 217 قانون مجازات اسلامی بیان دارد که : در جرائم موجب حد، مرتكب در صورتی مسؤول است كه علاوه بر داشتن علم، قصد و شرایط مسؤولیت كیفری به حرمت شرعی رفتار ارتكابی نیز آگاه باشد

فلذا در کلیه جرایم مستوجب حد، فرد بایستی اطلاع داشته باشد که رفتارش جرم بوده و دارای حرمت شرعی می باشد، لذا در صورتی که شخص نداند که آن فعل حرام است مشمول مجازات حدی نمی شود. منظور از حرمت شرعی به این مفهوم می باشد که؛ شخصی که عملی را مرتکب شده از حرام بودن فعل انجام شده بر اساس دستورات شرعی آگاهی کامل داشته باشد




نظرات کاربران


محسن -  04 مهر 1398
راه ارتباطی نداربن

تیم محتوای احقاق -  04 مهر 1398
سلام در انتهای سایت٬ لینک تماس با ما هست در خدمت شما هستیم با تشکر

درباره ما تماس با ما همکاری با ما
logo-samandehi