مالکیت ، عقود و قرارداد ها | قراردادها | معامله فضولی

معامله فضولی چیست؟بخش ششم بیان معاملات متعدد بر مال غیر و اعمال خیار مجلس در بیع فضولی - همراه با فایل صوتی

در پست قبل به بیان این موضوع پرداختیم که اگر برخی از ورثه قبول و برخی معامله را رد نمایند معامله نسبت به کسانی که قبول کرده‌اند صحیح و نسبت به کسانی که رد کرده‌اند باطل است.فوت اصیل مانع از اجازه نیست و عقد را منحل نمی‌سازد.. ماده ۲۵۸ قانون مدنی مقرر می‌دارد «نسبت به منافع مالی که مورد معامله فضولی بوده است و نیز نسبت به منافع حاصله از عوض آن، اجازه یا رد از روز عقد مؤثر خواهد بود».ماده 256 قانون مدنی درخصوص بیع فضولی و غیرفضولی در یک عقد واحد بیان میدارد:« هر کسی مال خود را به یک عقدی منتقل کند یا انتقال مالی را برای خود و دیگری قبول کند، معامله نسبت به خود او نافذ و نسبت به غیر فضولی است.».

بیع فضولی متعدد عرضی:

دراین گونه معاملات یا یک نفر مال غیر را به چند شخص می فروشد یا چند نفر مال غیر را به طور جداگانه به چند نفر می فروشند به دلیل این که این معاملات مستقل از هم هستند و هیچ ارتباطی با هم ندارند، اجازه ی یکی از بیع ها دلیل اجازه و رد سایر بیع ها نیست. پس سایر معاملات غیرنافذ باقی می مانند و کسی که در نتیجه تنفیذ یکی از معاملات مالک شده در مورد سایر معاملات تصمیم می گیرد. مثلاً حسن مال غیر را به حسام می فروشد. احسان همان مال را به محسن و حسین نیز همان مال را به ساسان به طور فضولی می فروشد. چنان چه مالک فروش مالش را از احسان به محسن اجازه دهد؛ محسن مالک می شود و لذا می تواند در مورد اجازه یا رد دو معامله ی دیگر تصمیم بگیرد.

بیع فضولی متعدد طولی:

ماده 257 قانون مدنی در این باره مقرر داشته است که : اگر عین مالی که موضوع معامله فضولی بوده است قبل از اینکه مالک، معامله فضولی را اجازه یا رد کند، مورد معامله دیگر نیز واقع شود، مالک می تواند هر یک از معاملات را که بخواهد اجازه کند.در این صورت هر یک را اجازه کرد معاملات بعد از ان نافذ و سابق بر آن باطل خواهد بود. یعنی هر گاه مالک، نخستین معامله فضولی را اجازه کند، آن معامله و تمام معاملات بعدی نافذ می شود و اگر معامله اخیر تنفیذ شود، تمام معاملات قبلی باطل خواهد شد .

معامله فضولی چیست؟بخش ششم بیان معاملات متعدد بر مال غیر و اعمال خیار مجلس در بیع فضولی - همراه با فایل صوتی


بطور مثال اگر حسن مال متعلق به حسین را به علی بفروشد علی آنرا به محمد فروخته و بعد از ان محمد آنرا به تقی واگذار نموده باشد، در اینجا حسین بعنوان مالک می تواند تمام معاملات را رد نماید و یا هر کدام از معاملات را که بخواهد تنفیذ کند و اگر معامله فیمابین علی و محمد را تنفیذ کند، قرار داد مذکور و نیز معامله بعدی یعنی معامله بین محمد و تقی نافذ و معامله قبلی یعنی معامله بین حسن و علی باطل خواهد بود.

اعمال خیار مجلس در بیع فضولی

خیار مجلس از خیارات مختص بیع است که طرفین در مجلس انعقاد بیع می توانند بیع را برهم بزنند. اِعمال خیار مجلس در بیع فضولی تنها درصورتی ممکن است که مالک درضمن انعقاد عقد بیع در مجلس حضور داشته باشد و پس از تنفیذ عقد فضولی بخواهد از خیار مجلس استفاده نماید.

مسئولیت طرفین عقد فضولی و ایادی بعدی.




نظرات کاربران


درباره ما تماس با ما همکاری با ما
logo-samandehi